Na acción cultural de goberno que se reclamaba onte, procuróuse non citar o eido concreto da política lingüística. Con independencia da bondade ou da maldade de proxectos e decretos ó respecto que vaian avante, ou de decretos e proxectos que vaian atrás, porque se retiren ou desaparezan, se ignoren ou se anulen, a situación real é a derivada dunha deleznable instrumentalización política da lingua galega, que acabou por provocar un conflicto político-lingüístico que non tiñamos.

Tíñamos, e aínda temos, unha realidade consecuencia da escolarización total da nosa poboación. Mentres os nenos galegos non estiveron todos escolarizados, mentres a escola non penetrou no tecido social tal e como o fixo a partires dos anos sesenta, emparellada coa radiotelevisión, o galego resisteu tal e como o viñera facendo dende había séculos. A penetración da escola e da televisión, por moito e moi axiña que a partires dos oitenta e mesmo antes fosen incorporados ó proceso o ensino e maila televisión en galego, derrubou o encoro que a historia construira ó longo de séculos. O ensino en e do galego e maila utilización nos medios masivos de comunicación da lingua galega non foron abondos prá consolidación pretendida, non xa prá normalización anunciada. A maiores veu a instrumentalización política da lingua ou, máis concretamente, a súa instrumentalización político-partidaria. E nesas andamos. Ou se pacta un plan de consolidación do idioma que inclúa outro de non agresión partidario-electoral por conta da lingua (da lingua galega entendase, pero tamén da lingua española) ou o conflicto -probablemente decidido en instancias políticas, pero instigado, alentado e potenciado desde meses antes da pasada contenda electoral dende outras e concretas instancias mediáticas- irá a máis e acabará por rematar, seguro, dun xeito escasamente desexable. A maioría da poboación galega non está polas imposicións a este respecto, nin nun sentido, nin noutro. Nin admitiría que lle fixesen esquecer a lingua na que foron aleitados, nin consentiría que lle impusexen outra por riba da que cada quen en cada ocasión decida, con independencia de cál sexa en cada oportunidade, se o galego, se o castelán (devido en español, como se non quixeran que o galego o sexa). A máis da cidadanía galega quere ese pacto e non desexa a politización partidaria do que debe ser común e compartido. Nin sobra o castelán, nin sobra o galego. Sen embargo, tanto un coma outro, dependen da vontade colectiva que os intereses políticos, ocasionais e partidarios, están condicionando en aras dun rendemento electoral, lexítimo si, legal, si, pero de todo punto indesexable.