Un extinto escritor galego que, según algúns, menciono moito máis do que debera -polo tanto, cando menos hoxe, silenciarei o seu nome- e máis eu entretivemos algunhas horas das nosas vidas en dilucidar de qué serían as empanadas das que se dispoñen a dar conta unhas figuras que hai nun dos capiteis existentes no refectorio do pazo de Xelmirez. O escritor, que era un home máis culto ca min, máis leido, pero non máis escribido, iso non, opinaba que eran de lamprea. E citaba fontes. Servidor nunca lles foi moi adicto do argumento de autoridade e anque só fose por amolar opinaba que o mesmo podían ser da que en Pontedéume chaman costrada. Tiña razón el, son de lamprea. Seguindo onde o deixamos onte, no Pórtico da Groria, nen sequera estando a lamprea en tempada adoitamos levar ós nosos visitantes a coñecer o pazo do gran arcebispo galego que nos aprendeu a todos a remover Roma con Santiago. Menos mal que se está a pór de moda levalos á cuberta pétrea da catedral e que, pra facelo, hai que ascender pasando por el e, de paso, aprovéitase e faise unha paradiña.

Volvendo á empanada de lamprea convén repasar a iconografía sacra de séculos precedentes pra poder deducir os moxigatos que nos volvemos en tantos e tantos aspectos do vivir cotiá, este da gastronomía incluido. Noutros tamén. Vendo imaxes da Virxe María Lactante, obra de diversos autores, acordéime da que lle montaran a unha irmá de Michael Jackson porque deixara ver unha teta, pezón incluido, durante un seu concerto. Se o teu ollo te escandaliza, arrincate o teu ollo. Pensei naquel momento vendo os distintos acenos da Virxe e recordando o episodio da cantante.

Vir, viñame ben teimar un pouquiño nel, pretendendo como pretendo seguir falando da lamprea por conta da que tomei esoutro día -non no Carretas, non se preocupen- preparada en escabeche. Cousa seria, malia que o escabeche apagalle un chisco a sabor. Non é que se poida confundir a lamprea co sábalo que tan ben preparaban en Salvaterra do Miño, hai anos, pero mesmo a consistencia da súa carne perde a prestancia que lle da se se prepara á bordelesa. Estas cousas que a moitos lles poden soar frívolas non lles eran así prás xentes do Medievo, moito máis liberais do que nós e moi pouco habitantes do val de bágoas que tanto nos predicaron con tal de nos convencer de verdades que negan dende as testemuñas literarias ata as iconográficas. Por iso non é malo se preguntar qué dirán de nós e do noso tempo as obras actuais. Vendo algunhas imaxínomo. E encólleseme o corazón, qué queren qué lles diga.